Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Sağlık Rehberi

Bel ağrısı, günümüzde her yaş grubunda sık görülen, yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. Klinik deneyimlerimizde bel ağrısının tek bir nedene bağlı olmadığını, çoğunlukla kas-iskelet sistemi, duruş alışkanlıkları ve günlük yaşam yüklenmeleriyle ilişkili çok faktörlü bir tablo olduğunu görmekteyiz. Bu süreçte sıklıkla gözden kaçan ancak bel bölgesinin stabilitesi ve hareket kontrolü açısından kritik öneme sahip kaslardan biri quadratus lumborum (QL) kasıdır.

Skolyoz en sık adölesan idiopatik skolyoz formunda görülür. Bunun dışında konjenital, nöromüsküler, sendromik ve dejeneratif skolyoz tipleri de klinik pratiğimizde yer almaktadır. Özellikle büyüme potansiyeli devam eden bireylerde eğriliğin ilerleme riski, tedavi kararlarını belirleyen temel faktördür.

Bel ağrısı, günümüzde hem klinik hem de toplumsal açıdan en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biridir. Çoğu zaman bel ağrısının nedeni multifaktöriyel olmakla birlikte, kas iskelet sistemi içerisindeki belirli kas gruplarının durumu, özellikle iliopsoas kası, bel sağlığında kritik bir rol oynamaktadır. Bizler, hastalarımızı değerlendirirken ve tedavi planı oluştururken iliopsoas kasının anatomik ve fonksiyonel özelliklerini titizlikle göz önünde bulundururuz.

Dupuytren kontraktürü, avuç içindeki kalın dokunun zamanla sertleşmesi ve parmaklara doğru çekmesi nedeniyle parmakların bükülü kalmasına yol açan ilerleyici bir el hastalığıdır. Parmaklar özellikle yüzük ve serçe parmağında daha sık etkilenir. Bu durum günlük işleri yapmayı zorlaştırabilir. Biz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanları olarak, bu hastalığın her aşamasında fizik tedavinin önemli bir rol oynadığını vurguluyoruz.

Diz kireçlenmesi (gonartroz), eklem kıkırdağının zamanla aşınması, eklem sıvısının niteliksel olarak bozulması ve eklem çevresindeki dokuların iltihabi tepki vermesi sonucu ortaya çıkan, yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyen kronik bir durumdur. Hastalarımızdan en sık duyduğumuz yakınmalar; merdiven çıkmada zorlanma, uzun yürüyüşlerde ağrı, sabah tutukluğu ve günlük aktivitelerde belirgin kısıtlılıktır.

Bu yazım ile Kronik Yorgunluk Sendromu (KYS) hakkında, yaşadığınız belirtileri daha iyi anlamanıza, tedavi sürecine bilinçli şekilde katılmanıza ve gündelik yaşamınızı daha sağlıklı yönetebilmenize yardımcı olmayı amaçlıyorum.

Diz kireçlenmesi (osteoartrit), özellikle 50 yaş ve üzeri bireylerde yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen, eklem ağrısı, hareket kısıtlılığı ve zamanla kas atrofisine yol açabilen yaygın bir eklem hastalığıdır. Günümüzde diz kireçlenmesinin tedavisinde cerrahi girişimler dışında birçok konservatif ve minimal invaziv yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerin başında ise eklem sıvılarıyla yapılan tedaviler gelmektedir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanları olarak bizler, yürüme güçlüğünü yalnızca bir kas ya da eklem sorunu olarak değil, tüm vücut sistemlerinin birbiriyle etkileşim içinde olduğu karmaşık bir fonksiyonel problem olarak değerlendiririz. Yürüme; kas-iskelet sistemi, sinir sistemi, denge mekanizmaları, dolaşım ve solunum sistemlerinin birlikte, uyum içinde çalışmasını gerektirir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı olarak bizler, yalnızca mevcut hastalıkların tedavisine değil, aynı zamanda sağlıklı ve uzun bir yaşamın sürdürülebilir yollarına da odaklanıyoruz. Son yıllarda bilim dünyasında giderek daha fazla ilgi gören moleküllerden biri NAD (Nikotinamid Adenin Dinükleotid) oldu. Hücrelerimizin enerji üretiminde kritik rol oynayan bu koenzim, yaşlanma süreci ve kronik sağlık sorunları üzerinde belirleyici bir etkiye sahip.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanları olarak bizler, hastalarımızın tedavi sürecinde hem semptomların azaltılmasını hem de yaşam kalitesinin artırılmasını hedefleriz. Son yıllarda klinik uygulamalarımızda giderek daha fazla dikkat çeken desteklerden biri alfa lipoik asit olmuştur. Antioksidan özellikleri ile bilinen bu doğal bileşik, farklı alanlarda faydaları nedeniyle tedavi protokollerimizde yer bulmaya başlamıştır.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında teknolojinin ilerlemesi, kronik ve akut kas-iskelet sistemi hastalıklarının tedavisinde bize yeni olanaklar sunmaktadır. Bu yeniliklerden biri de yüksek yoğunluklu lazer uygulamalarıdır. Geleneksel lazer tedavilerinden farklı olarak daha derin dokulara nüfuz edebilmesi ve kısa sürede etkili sonuçlar ortaya koyabilmesi sayesinde, özellikle son yıllarda birçok kas-iskelet sistemi patolojisinin tedavi protokollerinde önemli bir yer edinmiştir.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarında teknolojik gelişmelerin sunduğu imkânlar sayesinde, artık sadece semptomları değil, hücresel düzeydeki iyileşme süreçlerini de hedefleyebiliyoruz. Bu noktada manyetik alan tedavileri, non-invaziv oluşları, yüksek hasta konforu ve hücresel onarımı doğrudan uyarabilme özellikleri ile öne çıkmaktadır.

Klinik pratiğimizde her geçen gün daha fazla karşılaştığımız kas-iskelet sistemi hastalıkları, bireylerin yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşürebilmektedir. Modern fizik tedavi yaklaşımları arasında, son yıllarda öne çıkan ve etkinliği bilimsel çalışmalarla da kanıtlanmış yöntemlerden biri olan ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy) yani Vücut Dışından Uygulanan Şok Dalga Tedavisi, birçok hastalıkta başarılı sonuçlar elde etmemizi sağlamaktadır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanları olarak, kas-iskelet sistemi hastalıklarıyla ilgilenirken sıkça karşılaştığımız klinik tabloların başında De Quervain tendiniti gelir. El bileği ve başparmak çevresinde ortaya çıkan bu durum, günlük yaşantıyı oldukça zorlaştırabilir. Özellikle anneler, el işiyle uğraşanlar ve masa başı çalışanlar bu durumdan ciddi şekilde etkilenir. Bu yazımızda De Quervain tendinitinin nedenlerini, belirtilerini, tanı sürecini ve modern fizik tedavi yöntemlerini ayrıntılı şekilde ele alacağız.

Meslek hayatım boyunca, tenisçi dirseği olarak bilinen lateral epikondilit, hastaların yaşam kalitesini etkileyen ve sabırlı bir tedavi süreci gerektiren klinik tabloların başında gelir. Görünürde basit bir kas-iskelet sistemi sorunu gibi dursa da, altta yatan mekanizmalar ve tedaviye yanıt değişkenliği nedeniyle detaylı bir değerlendirme şarttır.

Osteoporoz denildiğinde, çoğu insanın aklına yaşlı kadınlar gelir. Ancak bu hastalık, erkekleri de ciddi şekilde etkileyebilir. Klinik pratiğimde, genellikle kırık şikâyetiyle gelen ve tanı konulana dek osteoporozdan habersiz olan pek çok erkek hastayla karşılaşıyorum. Oysa ki, erkeklerde osteoporoz, geç tanı konulması durumunda ciddi sağlık problemlerine yol açabilecek, sıklıkla göz ardı edilen bir durumdur.

Her gün polikliniğime başvuran hastaların çoğu, enerji düşüklüğü, kas gücünde azalma, kronik ağrılar ve hareket kısıtlılıkları gibi yaşlanma ile ilişkili şikayetlerle gelir. Yaşla birlikte vücudumuzda meydana gelen değişimlerin büyük kısmı, aslında hücresel düzeyde başlar. Bu sürecin merkezinde ise çoğu zaman göz ardı edilen ama yaşamın devamı için elzem olan bir yapı bulunur: mitokondriler.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı olarak yıllardır yaşlanmanın sadece zamanın bir etkisi olmadığını, aslında vücudumuzda meydana gelen biyokimyasal değişimlerin, hücresel hasarların ve yaşam tarzı seçimlerinin bir sonucu olduğunu gözlemliyorum. Sağlıklı yaş almak yani "healthy aging", yalnızca uzun yaşamaktan ibaret değil; aynı zamanda yaşam kalitesini yüksek tutarak bağımsız, ağrısız ve fonksiyonel bir hayat sürdürebilmektir. İşte bu noktada artık sıkça duyduğumuz longevity kavramı devreye giriyor. Longevity; yaşam süresini uzatmanın yanında, yaşlılık döneminde fiziksel ve zihinsel sağlığı da korumayı hedefleyen bütüncül bir yaklaşımdır.

Yüz felci, yüz kaslarını kontrol eden sinirlerin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan ve bireyin hem fonksiyonel hem de estetik açıdan ciddi sıkıntılar yaşamasına neden olan bir durumdur. Bu hastalıkla mücadelede multidisipliner yaklaşım çok önemlidir. Ben bir fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı olarak, yüz felcinin tedavisinde fizyoterapinin oynadığı kritik rolü her hastamda birebir gözlemlemekteyim.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı olarak mesleki deneyimim boyunca en sık karşılaştığım sorunlardan biri kalça ekleminde gelişen kireçlenmedir. Tıbbi adıyla koksartroz olarak bilinen bu durum, günlük yaşam kalitesini belirgin ölçüde azaltabilen, ilerleyici ve çoğu zaman ağrılı bir süreçtir. Hastalarımın bu süreci daha iyi anlayabilmeleri ve tedavi seçeneklerine bilinçli yaklaşabilmeleri adına, bu yazıda koksartrozu tüm yönleriyle açıklamak istiyorum.