Diyetisyen Sağlık Rehberi

Biz diyetisyenler için spor sonrası beslenme, yalnızca “ne yediğimiz” ile sınırlı bir konu değildir; kas dokusunun onarımı, enerji depolarının yenilenmesi, performansın sürdürülebilirliği ve sakatlanma riskinin azaltılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Egzersiz sırasında kas liflerinde mikroskobik hasarlar oluşur, enerji depoları boşalır ve vücut sıvı–mineral kaybına uğrar. Bu nedenle spor sonrasında doğru beslenme yaklaşımı, yapılan antrenmanın gerçek faydaya dönüşmesinde belirleyici bir rol oynar.

Biz diyetisyenler için sağlıklı beslenme, bilimsel temellere dayanan, bireye özel planlanması gereken bir süreçtir. Ancak dijital çağda, beslenme ile ilgili bilgiye ulaşmak hiç olmadığı kadar kolay hale gelmiştir. Yapay zeka, internet siteleri, sosyal medya platformları, bloglar ve video içerikleri; beslenme konusunda sayısız öneri sunmaktadır. Bu noktada temel sorumuz şudur: İnternette yer alan veya yapay zekanın önerdiği beslenme bilgileri ne kadar güvenilirdir

Biz diyetisyenler için bağırsak mikroorganizmaları, yalnızca sindirim sürecinin bir parçası değil; bağışıklık sistemi, metabolik denge, hormonal düzen ve hatta zihinsel sağlıkla doğrudan ilişkili, son derece karmaşık ve dinamik bir ekosistemi ifade eder. Güncel derlemeler, insan bağırsaklarında yaşayan trilyonlarca mikroorganizmanın yalnızca sayısal varlığından değil, işlevsel kapasitesinden söz edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu mikroorganizmaların oluşturduğu topluluk bağırsak mikrobiyotası olarak adlandırılır ve sağlıklı bir mikrobiyota, genel sağlığın korunmasında merkezi bir rol üstlenir.

Kalsiyum, vücudumuzun en bol bulunan minerallerinden biridir ve sağlığımız için hayati öneme sahiptir. Kemik ve diş sağlığından sinir iletisine, kas kasılmalarından kan pıhtılaşmasına kadar birçok fizyolojik süreçte rol oynar. Ancak, kalsiyumun sadece yeterli miktarda alınması değil, aynı zamanda vücut tarafından etkili bir şekilde emilmesi de büyük önem taşır. Bu noktada, kalsiyumun emiliminde en iyi performansı gösteren besin kaynakları üzerinde durmak gereklidir. Süt ve yoğurt, kalsiyum açısından zengin ve yaygın olarak tüketilen iki temel süt ürünüdür. Peki, kalsiyum emilimi açısından hangisi daha üstün? Bu yazıda, bir diyetisyenin gözünden, kalsiyumun önemi ve en iyi emilimin hangi besin kaynağından sağlandığı detaylı bir şekilde ele alınacaktır.

Probiyotikler, insan sağlığına faydalı mikroorganizmalar olan bakteri ve mayalardır. Genellikle bağırsak florasını iyileştirmek, sindirim sistemini desteklemek ve bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla kullanılırlar. Probiyotikler, genellikle "iyi bakteriler" olarak adlandırılan yaş mikroorganizmaları içerir ve bu bakteriler vücudun çeşitli bölgelerinde bulunabilir.

Gün içinde aldığınız şekeri yani glikozu enerjiye dönüştürebilmek için insülin hormonuna ihtiyaç vardır. Karaciğer, yağ ve kas dokusu gibi bölgelerinizde insüline karşı duyarsızlık gelişmesi sonucu insülin direnci oluşmaktadır. Bu durumda kandaki şeker enerjiye dönüşemez ve kanda yüksek seviyelerde seyreder. Yüksek şeker oranı, bir süre sonra metabolik sendrom ve tip 2 diyabete neden olmaktadır.

Biz diyetisyenler için çocukların beslenme çantaları, yalnızca okulda geçirilen saatlerde açlığı bastırmaya yönelik bir çözüm değil; büyüme, gelişme, öğrenme ve bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan etkisi olan çok önemli bir beslenme alanıdır. Çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıkları, yaşam boyu sürecek davranışların temelini oluşturur. Bu nedenle beslenme çantalarını planlarken hem besin ögesi dengesi hem de çocuğun yaşına, damak zevkine ve günlük ihtiyaçlarına uygunluk büyük önem taşır.

SIBO, yani ince bağırsak bakteri çoğalması, sindirim sisteminde sık karşılaştığımız ancak tedavi edilmezse yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilen bir sağlık sorunudur. Bir diyetisyen olarak, SIBO tedavisinde beslenmenin son derece önemli bir rol oynadığını sık sık vurguluyorum. SIBO, normalde ince bağırsakta bulunmaması gereken ya da az sayıda bulunması gereken bakterilerin, bu bölgede aşırı miktarda çoğalmasıyla oluşur. Bu durum şişkinlik, gaz, karın ağrısı, ishal veya kabızlık gibi rahatsızlıklara neden olabilir.

Zayıflamak için spor yapmak, birçok kişinin doğru bildiği yanlışlardan biridir. Özellikle karın bölgesindeki yağlardan kurtulmak isteyenler, sıklıkla karın kaslarını çalıştıran egzersizlerle bu bölgeyi hedef alır.

Aşırı uyarılan bağışıklık sisteminin kendi sağlıklı dokularına saldırması sonucu meydana gelen hastalıklara otoimmün hastalık denir. 80’den fazla hastalık, otoimmün hastalık olarak tanımlanmıştır. MS, romatoid artrit, lupus, egzama, sedef hastalığı, haşimoto-graves gibi tiroit hastalıkları bunlardan bazılarıdır.

Her bir bireyin sağlığı, tıpkı bir parmak izi gibi benzersizdir. Bu benzersizlik, hastalıkların tedavisinde de tek bir kalıba sığmayan bir yaklaşımı gerektirir. İşte fonksiyonel tıp, tam da bu noktada devreye girer. Kök nedenlere inmeyi, beden-zihin bütünlüğünü gözetmeyi ve iyileşmeyi bireyin yaşam tarzıyla birlikte ele almayı hedefler. Bu yazıda, insülin direnci ve tip 2 diyabetin bu bütüncül yaklaşım doğrultusunda nasıl ele alınabileceğine ve doğanın sunduğu bazı desteklere yakından bakacağız.

Sağlıklı ve sürdürülebilir kilo verme süreci için önemli uyarılarda bulunuyorum. Son yıllarda popülerleşen şok diyetler, detoks kürleri ve zayıflama çaylarına olan ilgi, birçok kişinin kısa vadede hızlı sonuç almak istemesinden kaynaklanıyor. Ancak, bu tür çözümlerin hem sağlığa zarar verebileceğini hem de uzun vadede kilo verme sürecini daha zor hale getirdiğini vurgulamak isterim.

Son yıllarda popülerlik kazanan Carnivore Diyeti, birçok kişi tarafından kilo verme vaadiyle ilgiyle takip ediliyor. Ancak, bu diyetin bilinçsizce uygulanması sağlık sorunlarına yol açabilir. Ben bir Uzman Diyetisyen olarak, danışanlarım sürdürülebilir ve sağlıklı diyetler ile kilo vermelerine yardımcı olurken, tek tip diyetlerin yerine kişiye özel çözümler sunmayı tercih ediyorum..

Son yıllarda popülerleşen diyet trendleri, birçok kişinin dikkatini çekiyor. Fakat sağlıklı ve etkili bir kilo verme süreci, tek bir yöntemin herkes için uygun olduğu düşüncesiyle gerçekleştirilemez.

Pirinç, genellikle diyette mutlaka kaçınılması gereken bir gıda olarak algılanır fakat önemli olan pirincin hangi çeşidini tükettiğiniz, porsiyon kontrolü, pirinci nasıl pişirdiğiniz ve nasıl tükettiğinizdir.  Beyaz pirinç kepeğinden arındırılmış bir pirinçtir, glisemik indeksi yüksek olduğundan kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açarak çok daha çabuk acıkmaya yol açar. Beyaz pirinç kepeğinden ayrıldığı için B vitaminlerinden ve liften yoksun hale gelir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinci tercih ederseniz hem çok daha fazla lif içeriği olduğundan fazlaca tok tutar, hem de özellikle B grubu vitaminler olmak üzere birçok besin öğesini beyaz pirinçten fazla almış olursunuz.

Bir uzman diyetisyen olarak, sağlıklı bir beslenme planı oluşturmanın yalnızca birkaç dakikalık sohbetle mümkün olmadığını meslek hayatım boyunca defalarca deneyimledim. Tanıdıkların, sizi gördüklerinde çoğu zaman diyet tavsiyesi istemesi, hatta gün içinde neler yediğini saymaya başlaması oldukça yaygın bir durumdur. Ancak, beslenme düzeni, diyet ve egzersiz gibi konuların aceleyle değerlendirilmemesi gerektiğini altını çizerek vurguluyorum.

Kış aylarında güneş ışığından yeterince faydalanamamanın bir sonuncu olarak, D vitamini eksikliği riskinin artış gösterdiğine bir uzman diyetisyen olarak dikkatlerinizi çekmek isterim. D vitamini eksikliğinin yaygınlaşıyor ve halkımızın bu konuda daha bilinçli olması gerekiyor.

Hamilelikte sağlıklı beslenmenin temel amacı; annenin sağlığını korumak, bebeğin büyüme ve gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlamaktır. Gebelik döneminde sağlıklı beslenmek, erken doğum riskini, gebelik şekerini, yüksek tansiyonu ve preeklemsi gibi sağlık sorunları riskini azaltır.

Ben bir diyetisyen olarak, bugün sizlere insülin direnci ve bu durumla başa çıkmak için nasıl bir beslenme düzeni oluşturmanız gerektiğinden bahsedeceğim. İnsülin direnci, modern yaşam tarzının bir yan ürünü olarak karşımıza çıkan, ancak doğru adımlarla kontrol altına alınabilen bir sağlık sorunudur.

Son yıllarda popüler diyet akımları, kilo verme veya sağlıklı yaşam arayışındaki pek çok insanın ilgi odağı haline geldi. Bu diyetler; hızlı sonuç vaatleri, belirli gıda gruplarına odaklanmaları ve ünlülerin deneyimleriyle yaygınlaşmaları sayesinde cazip görünebilir. Ancak, bir diyetisyenin gözünden bu trendlerin vücut ağırlığı ve genel sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirirken daha bilimsel bir bakış açısına ihtiyaç vardır.